Sportmassage

Uitleg algemeen

Een lichaam bestaat voor circa 45% uit spieren. Dus waarom zouden we deze spieren vergeten in onze algemene verzorging? Net zoals bij mensen kunnen dieren ook last krijgen van spierproblemen.  Ga maar eens bij jezelf na, heb je een schouder die altijd vast zit of vaak lage rugklachten na het sporten? Bij een dier is dit niet anders. Kleine spierproblemen kunnen al voor grote trainings- en bewegingsproblemen zorgen. Wij als mens kunnen het aangeven aan onze trainer of verzorger als we stijf zijn of een bepaalde beweging echt absoluut niet kunnen maken. De trainer of verzorger zal hier dan rekening mee houden en hieraan met je gaan werken. Dieren geven dit ook bij ons aan maar helaas op een manier die niet altijd te herkennen is voor ons (mensen). Het wordt dan ook snel verward met "stout" gedrag. Of dat ze gewoon oud worden.... niets aan te doen....

Ontijdige correctie van kleine spierproblemen kunnen lijden tot grote trainings- en/of bewegingsproblemen in de toekomst, of zelfs voor ernstige blessures zorgen.

Daar kom ik meteen op een gevoelig punt: "blessures". Bij een dier met vele spierspanningen is het vaak de vraag of dit primaire of secundaire spierproblemen zijn. Oftewel het bekende kip/ei verhaal. Was/is er een andere blessure aan de hand die ervoor zorgt dat alle spieren als reactie enorm gaan aanspannen (met een reden)? Of zijn de spieren primair verkrampt geraakt en zorgen ze daardoor voor ongemak/ blessures? Wanneer de spieren met een duidelijke reden aanspannen, bijvoorbeeld om een gescheurde band te beschermen, is het slecht om deze allemaal los te gaan masseren! Om dit juist in te kunnen schatten heeft u een ervaren sportmasseur nodig die meer kennis in huis heeft dan alleen wat anatomie en massage kennis. Kijk daarom altijd goed naar de scholing en achtergrond van een sportmasseur. Kijkt u voor mijn achtergrond onder het kopje "achtergrond en opleiding". 

Ik kan voor u inschatten wanneer het nodig is om een dierenarts te raadplegen en ik kan u hierin adviseren. Doordat ik via mijn opleidingen meerdere vaardigheden heb mogen leren kijk ik tevens verder dan alleen de bespiering. Want let op, spierproblemen bij dieren zijn meestal een gevolg van wat anders! Het is uiterst belangrijk om ook de oorzaak aan te pakken. Omdat wij binnen "van Doesum Diergeneeskunde" multidisciplinair samenwerken gaat onderling contact tussen de bewegingstherapeut en dierenarts snel en efficiënt. Omdat onze eigen dierenarts (Willem) zich gespecialiseerd heeft in gezelschapsdieren, werken wij samen met Lingehoeve Diergeneeskunde in Lienden. Wanneer er bij een paard een vermoeden is van een blessure en er rede is voor verdere diagnostiek zullen wij doorverwijzen naar het orthopedische team van Lingehoeve Diergeneeskunde. 

Een afspraak voor een sportmassage kunt u tevens als check-up voor uw dier gebruiken omdat ik het hele dier af voel met mijn handen. Door jaren ervaring herken ik ook de kleinste verschillen in weefsels. Ontstekingen, temperatuurverschillen en overbelastingen zal ik u dus kunnen noemen en u hierin kunnen adviseren.  


Werking van massage

Onderstaand heb ik de resultaten van de meest recente betrouwbare onderzoeken samengevat.  

***Evidence-based***

Mechanische invloeden:

Huid

Massage zal de verhoornde laag cellen van de opperhuid (epidermis) verwijderen (ontschilftering of desquamatie). Hierdoor zullen de dieper liggende cellagen beter functioneren: betere groei, warmteregulatie. Dit wordt met name verkregen door wrijvende en strijkende handbewegingen. Daarnaast zullen de talg- en zweetklieren beter functioneren en zal de bloed- en lymfecirculatie worden verbeterd. Dit is van invloed op de warmteregulatie en de afvoer van overmatig vocht. Via rekken, rollen en verschuiven van de huid kunnen littekens en huidverklevingen, zowel voorkomend (fylactisch) als genezend (curatief), worden behandeld. Eventueel zich in de huid ophopend vocht (oedeem) kan via intermitterend drukken worden verwijderd.

Gewrichten

Mechanisch rekken van gewrichten kan bij verklevingen van banden en kapsels een mobiliserende werking hebben. Een contra-indicatie hiervoor is (teveel) vocht binnen het gewricht.

Spieren

Via spierrollen, schudden, slingeren kunnen verklevingen van spierfascies (bijv na een immobiliserend trauma) worden bestreden. Rekkingen kunnen mechanisch de spierlengte beïnvloeden doordat alle spiervezels weer mooi naast elkaar komen te liggen. Petrissages zijn ook van belang in verband met de dehydratie van de spieren. Tijdens inspanning ontstaat er een grotere spierdoorbloeding en ook een grotere vochttoevloed naar de spieren. Zelfs acht uur na de inspanning zijn spieren nog 20% zwaarder dan in de normale situatie. O.a. dit extra vocht geeft spierpijn en spierstijfheid. Petrissages kunnen dit vocht doen afvoeren.

Bloed en lymfevaten

Men kan via intermitterend drukken, kneden en strijken bloed en lymfe over een korte afstand voortstuwen. De aanwezigheid van kleppen in de aders verklaart dat het vocht niet terugstroomt. Massage heeft overigens geen invloed op het vetweefsel.

Reflectoire invloeden:

Alle massagehandgrepen zijn mechanische prikkels die een reflectoire uitwerking hebben. Hoe groter de uitgeoefende druk, het aangegrepen oppervlak en hoe langer de tijd, des te intensiever is de reactie. Door massage zal er extra histamine vrijkomen, vermoedelijk komt dit door mestcellen (cellen in de huid en onderhuid die zorgen voor de productie van histamine) die kapot gaan tijdens de massage. Histamine heeft een verwijdend effect op de capillairen. De ervaring heeft geleerd dat een stimulerend, prikkelend effect wordt bereikt via kortdurende, krachtige en dwars op de vezelloop uitgevoerde handgrepen. Omgekeerd hebben langdurige, rustige en in de lengterichting uitgevoerde handgrepen een sederend, kalmerend effect.

Pijn

Massage heeft mogelijk op pijn een afstompend effect of wellicht speelt het vrijkomende acetylcholine hierbij een rol. In ieder geval kunnen langdurige fricties en vibraties tot een pijnvermindering leiden.

Spierspanning

Langdurig uitgevoerde handgrepen werken spanningsverminderend.

Bloedvaten

Mechanische druk -dus ook massage- veroorzaakt reflectoir een hyperemie, doordat de capilairwand meer doorlaatbaar wordt. Een grotere doorbloeding van weefsel houdt in dat voedings- en afvalstoffen in grotere hoeveelheden kunnen worden aangevoerd en afgevoerd. Dit bevordert in hoge mate het functioneren van het betreffende weefsel. Tijdens een onderzoek trad 15 tot 20 minuten na een massage van 3 tot 5 minuten lengte de grootste bloedintensiteit op. Dit is belangrijk om rekening mee te houden bij een massage vlak voor een wedstrijd. De doorbloeding van een orgaan ( in dit geval spieren en huid) is altijd afhankelijk van 2 factoren: het aantal capilairen in het weefsel en de mate van “openstaan” van de capillairen.

Primaire capillarisatie

Inspanning zal ertoe bijdragen dat reeds aanwezige capillairen zich zullen inschakelen bij de doorbloeding. Dit noemt men primaire capillarisatie: het opengaan van reeds aanwezige capillairen tijdens inspanning, waardoor de spier tijdens inspanning beter kan voldoen aan de gevraagde extra activiteit. Massage kan een primaire capillarisatie veroorzaken. Op deze manier wordt in geval van preactiviteits-massage de spier beter doorbloed. Dit betekend dat de spier beter op temperatuur is en dat de voedingsstoffen in grote mate kunnen worden aangevoerd. Zo kan van een spier een grotere prestatie “bereidheid” worden verwacht. In geval van postactiviteitsmassage zal een primaire capillarisatie ertoe bijdragen dat vocht en afvalstoffen in een verhoogd tempo kunnen worden afgevoerd. Zo zal er in de cellen en het milieu interieur sneller weer een toestand heersen die het optimaal functioneren van de cellen garandeert. Op deze manier verkrijgt men een sneller herstel.

Secundaire capillarisatie

Men spreekt van secundaire capillarisatie als er door training nieuwe capillairen in gebruik worden genomen, dus bovenop de capillairen die gebruikt worden tijdens de primaire capillarisatie. Dit wordt vooral door duurtraining bevorderd maar dat zal ik voor nu buiten beschouwing houden.

Chemische invloeden van massage:

Met name 2 stoffen spelen een rol bij de chemische effecten van massage: histamine & acetylcholine.

Zoals eerder aangegeven zijn de mestcellen verantwoordelijk voor de histamine aanmaak. Er is een sterk vermoeden dat massage niet alleen deze mestcellen doet vermeerderen maar ook stuk maakt en hierbij extra histamine vrijkomt. De vrijkomende histamine heeft een verlagend effect op de tonus van de grote arteriolen (slagaders). Op capillairen heeft histamine een verwijding en toename van de doorlaatbaarheid als gevolg. Voorts is het van belang om te beseffen dat massage het zenuwstelsel kan beïnvloeden. Het gemaakte onderscheid tussen stimulerende en sederende massage maakt dit ook al duidelijk. Volgens dr Herxheimer werkt massage na het sporten ontwaterend op de verharde spieren. Het terugbrengen van het watergehalte van de spier na arbeid is volgens Herxheimer van groot belang, omdat hij verband legt tussen de hoeveelheid afgevoerde vermoeidheidsstoffen en de hoeveelheid afgevoerd water. Door massage zullen de vaten tijdelijk beter doorlaatbaar zijn en zal er meer vocht afgedreven worden. Het is dan ook niet ongewoon wanneer mensen/ dieren tijdens/ vlak na een massage moeten plassen.  

Onderzoek heeft overigens aangetoond dat massage Niet zorgt voor vermindering van de melkzuurlevels. Dit is echter ook niet nodig want melkzuur is een product wat wordt gemaakt tijdens zuurstof tekort (tijdens anaerobe training) en melkzuur wordt afgebroken zodra er weer zuurstof beschikbaar is. Dit proces duurt tot enkele uren. Melkzuur is dus ook niet de oorzaak van spierpijn die 2 dagen later komt opzetten...

Na de behandeling ontvangt u per mail een uitgebreid verslag met daarin mijn bevindingen en advies betreffende de nazorg. 

Indien uw dier al langer last heeft van serieuze spierproblemen is het aan te raden om uw dier meerdere keren te laten behandelen. Gemiddeld zijn dit 3-5 afspraken. Een behandeling zal vrijwel nooit uit alleen een sportmassage bestaan, meestal maak ik een begin door middel van sportmassage en wordt dit aangevuld door oefentherapie en laser therapie. De oefentherapie kan bijvoorbeeld bestaan uit oefeningen die je thuis met je dier uitvoert. Vooral bij paarden is aanpassing van de training vaak ook een belangrijk onderdeel van de behandeling. Door middel van oefentherapie en/of aanpassing van de training wordt er gezorgd dat de daadwerkelijk oorzaak van het probleem wordt aangepakt en niet alleen het gevolg.