Ouderdom

Gezond oud worden, dat willen we toch allemaal?

Naarmate dieren (en mensen) ouder worden veranderd er een hoop in hun lichaam en wordt de kans op bepaalde aandoeningen steeds groter. Vaak wordt er vanuit dierenartsen aangeraden om na een bepaalde leeftijd een controle bloedonderzoek uit te laten voeren. Graag leggen wij u uit waarom dit belangrijk is en waarom het zo belangrijk is om deze aandoeningen vroeg te herkennen en te behandelen.

Om te begrijpen wat er allemaal gebeurd tijdens het ouderdomsproces hebben wij een samenvatting gemaakt van de belangrijkste fysiologische kenmerken van het ouder worden. Wist u bijvoorbeeld dat iedereen op een gegeven moment last van nierfalen krijgt? En dat bij dieren de resterende levensduur op dat moment tot wel 3x zo lang kan worden door middel van een juist nierdieet? Dankzij de hedendaagse wetenschap kan het ouderdomsproces voor de meeste dieren een stuk aangenamer gemaakt worden. Wel is het dan heel belangrijk om te weten wat er precies gaande is in het lichaam. In grote lijnen werkt het ouderdomsproces bij iedereen hetzelfde maar de snelheid en timing blijft individueel bepaald. Een bloedonderzoek en eventueel aanvullende echografie kunnen helpen om dit bij uw dier vast te stellen.

Onderaan deze pagina vind u een samenvattende uitleg over wat wij door middel van bloedonderzoek kunnen testen en waarom dit belangrijk is.


Fysiologische kenmerken van het ouder worden

Bindweefsel

  •  Achteruitgang van weefselherstel; bij veroudering verloopt het weefselherstel trager en minder effectief. Herstel en onderhoud in het gehele lichaam verlopen trager en het energieverbruik neemt meestal af. De veranderingen zijn het gevolg van hormonale veranderingen en van veranderingen van de leefwijze die invloed hebben op de structuur en de chemische samenstelling van veel weefsels. Epitheel wordt dunner en bindweefsel kwetsbaarder. Er ontstaan gemakkelijker blauw plekken en de beenderen worden broos. Gewrichtspijn en gebroken beenderen komen vaak voor. Hartspiervezels en neuronen kunnen niet worden vervangen en door een toenemend verlies van deze celtypen als gevolg van zelfs betrekkelijk kleine beschadigingen, kunnen grote gezondheidsproblemen ontstaan.
  • De samenstelling van de kraakbeencellen veranderd met als gevolg dunner en minder veerkrachtig kraakbeen.
  • Kanker incidentie; dit neemt toe met de leeftijd.

Samenvattend: bij het ouder worden herstellen weefsels zich trager en minder effectief, de snelheid van het energieverbruik neemt in het algemeen af, de hormonale activiteit verandert en andere factoren dragen bij aan veranderingen van de weefselstructuur en chemische samenstelling.

Huid

  • Beschadigingen en infecties van de huid komen vaker voor; de kans hierop is groter doordat de epidermis dunner wordt naarmate de activiteit van de stamcellen afneemt en verbindingen tussen de epidermis en de dermis zwakker worden.
  • Gevoeligheid van het immuunsysteem neemt af; het aantal macrofagen en andere cellen van het immuunsysteem die in de huid verblijven, neemt af. Dit verlies bevordert verdere beschadiging en infectie van de huid.
  • Spieren en beenderen worden zwakker; dit is gerelateerd aan een verminderde opname van calcium en fosfaat.
  • De huid wordt dunner en vaak schilferiger
  • Kwaliteit van de vacht neemt af
  • De huid wordt slapper
  • Het lichaam kan minder warmte afgeven
  • Herstel van de huid gebeurt trager      


Het beenderstelsel

  • Beenderen worden dunner en relatief zwakker; dit noemen we osteopenie. Osteoporose is een aandoening waarbij zo veel botmassa verloren gaat dat het normale functioneren wordt belemmerd. Het is dus een ergere gradatie van osteopenie.


Het spierstelsel

  • Skeletspiervezels worden kleiner van diameter; deze afname van de omvang is het gevolg van een afname van het aantal myofibrillen. Ook bevatten spiervezels geringere reserves van ATP, CP en glycogeen, en minder myoglobine. De algehele effecten zijn een afname van de spierkracht en het uithoudingsvermogen en een neiging sneller vermoeid te raken. Doordat het hart en de bloedvaten ook slechter functioneren, neemt de bloedstroom naar actieve spieren bij lichaamsbeweging minder snel toe dan bij jongere dieren.
  • Skeletspieren worden minder elastisch; in verouderde skeletspieren ontstaan toenemende hoeveelheden vezelig bindweefsel, een proces dat fibrose wordt genoemd. Door fibrose wordt de spier minder buigzaam en de collagene vezels kunnen de beweging en de doorbloeding hinderen.
  • Lichaamsbeweging wordt moeilijker; deels door de afname van de temperatuurregeling
  • Vermogen spierbeschadigingen te herstellen neemt af; dit leidt meestal tot de vorming van littekenweefsel. 

De snelheid van de standaard afname van de spierprestaties is bij alle dieren ongeveer hetzelfde, ongeacht hun levenswijze en ongeacht of ze wel of niet trainen. Om tijdens de oude dag een redelijke conditie te hebben, dient een dier in zijn jeugd al in een hele goede conditie te zijn. Zo gaat de teller bijvoorbeeld vanaf niveau 100 aftellen en niet vanaf niveau 10; bij deze dieren zullen de spieren sneller ernstige zwakte vertonen omdat ze al niet veel meer hadden voor het ouderdomsproces begon. Regelmatige lichaamsbeweging is belangrijk voor een goed lichaamsgewicht, versterkt de beenderen, en bevordert de kwaliteit van leven op alle leeftijden.

Het zenuwstelsel

  • Afname van de omvang en het gewicht van de hersenen
  • Afname van het aantal neuronen
  • Afname van de bloedtoevoer naar de hersenen
  • Veranderingen van de organisatie van de synapsen in de hersenen
  • Intracellulaire en extracellulaire veranderingen in neuronen in het CZS   


Het hart en vaatstelsel


  • Afname van het hematocriet (% rode bloedcellen)
  • Vernauwingen of blokkades van perifere venen door de vorming van trombose; kan ook leiden tot een longembolie
  • Ophoping van bloed in de venen van de benen, doordat de kleppen niet goed werken
  • Afname van het maximale hartminuutvolume
  • Afname van de elasticiteit van het fibreuze skelet van het hart
  • Progressieve atherosclerose waardoor de circulatie in de coronaire arteriën wordt beperkt
  • Vervanging van beschadigde hartspiercellen door littekenweefsel


Het ademhalingsstelsel

  • Bewegingen van de borst worden beperkt door artrose van de verbindingen ter hoogte van de ribben, afgenomen flexibiliteit van het ribkraakbeen en verzwakking van de spieren als gevolg van het ouder worden; dit beperkt de lichamelijke prestaties en het vermogen tot lichamelijke inspanning neemt af
  • Bij zeer oude dieren is enige mate van emfyseem normaal. Emfyseem: aandoening waarbij de longen uitgerekt zijn en de vorm van longblaasjes en de fijne tussenschotjes daartussen deels verloren is gegaan zonder dat er duidelijke longfibrose is opgetreden. 

Samengevat: er verandert een hele hoop tijdens het ouder worden! Zaken zoals artrose, nierfalen en spierafname zijn volledig normaal. Wel is dit proces positief te beïnvloeden door middel van onder andere oefentherapie, dieetvoeding en medicatie. Wij bieden o.a. speciale seniorengym aan voor elke diersoort! Hierbij zullen wij u een paar keer persoonlijk begeleiden en een persoonlijk trainingsplan ontwerpen voor uw dier. Hierna kunt u vervolgens zelf aan de slag en/of in een gezellige senioren groepssessies mee doen. Informeer naar de mogelijkheden!

Des te vroeger uw dier geholpen wordt bij ouderdomsgerelateerde klachten des te beter zal de prognose zijn.

Bloedonderzoek bij oudere dieren


Om een beter beeld te krijgen van de actuele situatie van uw dier kunnen we een speciaal geriatrisch bloedonderzoek uitvoeren. Meer informatie volgt binnenkort!